Położenie czujnika zależy od tego, co ma mierzyć
- Czujnik płynu chłodzącego znajduje się zwykle przy obudowie termostatu, głowicy albo króćcu wodnym.
- Czujnik temperatury zewnętrznej najczęściej umieszczono w przednim zderzaku lub obudowie lusterka.
- Czujnik kabinowy może być ukryty przy panelu klimatyzacji, desce rozdzielczej albo lusterku wewnętrznym.
- Objawy awarii to między innymi trudny rozruch, wysokie spalanie, nierówna praca i błędne wskazania temperatury.
- Przed wymianą trzeba sprawdzić wtyczkę, przewody i termostat, ponieważ sam sensor nie zawsze jest winowajcą.
Najpierw ustal, o który czujnik chodzi
Gdy ktoś pyta, gdzie znajduje się czujnik temperatury, najczęściej ma na myśli sensor temperatury płynu chłodzącego. To on przekazuje sterownikowi silnika informację, czy jednostka jest zimna, rozgrzana lub przegrzana. W samochodzie działa jednak kilka innych czujników, dlatego samo zaglądanie pod maskę bez określenia objawów łatwo prowadzi do pomyłki.| Rodzaj czujnika | Typowe miejsce montażu | Za co odpowiada |
|---|---|---|
| Temperatury płynu chłodzącego | Obudowa termostatu, głowica, króciec wodny lub blok silnika | Praca silnika, dawka paliwa, wentylator i wskazania temperatury |
| Temperatury zewnętrznej | Przedni zderzak, grill albo lusterko boczne | Wskazanie temperatury otoczenia i działanie klimatyzacji |
| Temperatury kabiny | Panel klimatyzacji, deska rozdzielcza lub podsufitka | Automatyczna regulacja ogrzewania i chłodzenia wnętrza |
| Temperatury powietrza dolotowego | Przewód dolotowy, kolektor lub obudowa przepływomierza | Obliczanie ilości powietrza i korekta dawki paliwa |
W praktyce najłatwiej zacząć od objawu. Jeśli na desce rozdzielczej pojawia się błędna temperatura silnika, interesuje nas pierwszy sensor. Gdy wyświetlacz pokazuje na przykład -20°C w środku lata, trzeba sprawdzić czujnik zewnętrzny, a nie element układu chłodzenia.
Gdzie szukać czujnika temperatury płynu chłodzącego
Najczęściej znajduje się on w miejscu, przez które przepływa płyn chłodzący, zwykle przy obudowie termostatu, króćcu wodnym albo w głowicy silnika. W niektórych konstrukcjach producent montuje go bezpośrednio w kanale wodnym głowicy lub w górnej części bloku. Dokładne położenie zależy od modelu, silnika i rocznika.
Jak rozpoznać właściwy element
Sensor ma zwykle niewielki korpus wkręcony w metalową lub plastikową obudowę oraz jedno- albo wielopinową wtyczkę. Nie należy mylić go z termowłącznikiem wentylatora. Ten drugi może znajdować się przy chłodnicy i służy przede wszystkim do załączania wentylatora przy określonej temperaturze.
W wielu silnikach czujnik jest widoczny po zdjęciu osłony jednostki napędowej. Czasami znajduje się jednak z tyłu głowicy, pod przewodami dolotowymi albo w trudno dostępnym króćcu. Wtedy pomocny okazuje się numer silnika i schemat konkretnego modelu, ponieważ podobne jednostki z jednej rodziny mogą mieć sensor w innym miejscu.
Na co uważać przy oględzinach
Nie odkręcam tego elementu na gorącym silniku. Po odkręceniu czujnika może wydostać się gorący płyn pod ciśnieniem, co grozi poparzeniem. Najbezpieczniej poczekać, aż silnik całkowicie ostygnie, przygotować nową uszczelkę lub pierścień i liczyć się z koniecznością uzupełnienia oraz odpowietrzenia układu.
Jeżeli sensor znajduje się w plastikowym króćcu, trzeba zachować szczególną ostrożność. Stary materiał może pęknąć podczas demontażu, a wtedy prosta wymiana czujnika zmieni się w naprawę całego elementu układu chłodzenia.
Położenie pozostałych czujników temperatury w samochodzie
Czujnik temperatury zewnętrznej
Ten element najczęściej umieszczono za przednią atrapą, w dolnej części zderzaka albo pod lusterkiem bocznym. Producent wybiera miejsce osłonięte przed bezpośrednim działaniem słońca, ale jednocześnie wystawione na przepływ powietrza. Dzięki temu odczyt ma być możliwie zbliżony do rzeczywistej temperatury otoczenia.
Jeśli sensor wypadł z uchwytu po naprawie zderzaka i znalazł się blisko chłodnicy, może pokazywać zawyżoną temperaturę. Sam czujnik może być sprawny, a problemem będzie tylko jego niewłaściwe położenie albo uszkodzona wiązka.
Czujnik temperatury kabiny
W samochodach z klimatronikiem sensor kabinowy bywa ukryty w panelu sterowania, w bocznej części deski rozdzielczej, przy podsufitce lub za małą kratką zasysającą powietrze. Ma mierzyć temperaturę powietrza we wnętrzu, dlatego nie powinien znajdować się bezpośrednio przy nagrzewnicy ani w miejscu narażonym na silne nasłonecznienie.
Uszkodzenie tego elementu może sprawić, że klimatyzacja chłodzi zbyt mocno albo ogrzewanie pracuje mimo osiągnięcia ustawionej temperatury. W kabinie często działa również mały wentylatorek zasysający powietrze przez kratkę. Jego zabrudzenie może dawać objawy podobne do awarii samego sensora.
Czujniki dolotu, oleju i spalin
Czujnik temperatury powietrza dolotowego znajduje się zwykle w przewodzie dolotowym, kolektorze lub obudowie przepływomierza. Sensor oleju bywa umieszczony w misce olejowej albo module pomiarowym, natomiast czujniki spalin montuje się przed katalizatorem, za nim lub w pobliżu filtra DPF.
Te elementy nie są dobrym punktem wyjścia, gdy problem dotyczy temperatury silnika na desce rozdzielczej. Właściwą część najlepiej wskazać po kodzie błędu i danych bieżących z diagnostyki, a nie po samym wyglądzie podzespołu.
Objawy uszkodzenia i prosta diagnostyka
Awaria czujnika temperatury płynu chłodzącego może powodować trudniejszy rozruch, nierówną pracę na zimno, zwiększone spalanie oraz zapaloną kontrolkę silnika. Sterownik może otrzymywać informację, że silnik jest cały czas zimny albo przeciwnie, że osiągnął wysoką temperaturę tuż po uruchomieniu.
Do częstych sygnałów należą także nienaturalne wskazania temperatury, zbyt późne lub zbyt częste uruchamianie wentylatora oraz problemy z przełączaniem instalacji LPG. Nie każdy z tych objawów oznacza jednak uszkodzony sensor.
Przeczytaj również: Odholowanie samochodu - koszty, zasady i odbiór auta z parkingu
Co sprawdzić przed zakupem części
- Na zimnym silniku porównaj odczyt z testera diagnostycznego z temperaturą otoczenia. Różnica rzędu kilku stopni jest normalna, ale wskazanie skrajnie oderwane od warunków sugeruje problem.
- Obejrzyj wtyczkę i przewody. Zaśniedziałe styki, przetarta izolacja lub luźne połączenie często udają awarię czujnika.
- Sprawdź, czy temperatura rośnie płynnie. Nagłe skoki od wartości niskiej do maksymalnej mogą wskazywać na przerwę w obwodzie.
- Porównaj zachowanie układu z termostatem. Jeśli silnik długo się nagrzewa i temperatura spada podczas jazdy, winny może być termostat, a nie sensor.
Wymiana czujnika i realne koszty naprawy
Wymiana zwykle polega na odłączeniu wtyczki, wykręceniu starego elementu, zamontowaniu nowej uszczelki i uzupełnieniu ubytku płynu. W niektórych samochodach operacja zajmuje kilkanaście minut, w innych dostęp ogranicza kolektor dolotowy, obudowa filtra lub przewody układu chłodzenia.
Orientacyjnie sama część kosztuje około 30-150 zł w zamienniku i więcej w wersji oryginalnej. Robocizna w niezależnym warsztacie często mieści się w granicach 80-250 zł, ale cena rośnie, gdy trzeba demontować dodatkowe elementy, wymienić króciec albo odpowietrzyć cały układ.
Nie oszczędzałbym na jakości czujnika w samochodzie, który ma skomplikowane sterowanie silnikiem lub instalację LPG. Bardzo tani element może działać poprawnie tylko przez krótki czas albo podawać wartości mieszczące się pozornie w normie, lecz wystarczająco błędne, by pogorszyć spalanie i kulturę pracy.
Po wymianie należy sprawdzić szczelność, poziom płynu i zachowanie temperatury podczas jazdy. Jeżeli kontrolka silnika nie zgaśnie samoczynnie, potrzebne może być skasowanie zapisanego błędu oraz ponowna kontrola parametrów.
Co sprawdzić, zanim uznasz winę czujnika
Najważniejsza zasada jest prosta: miejsce montażu zależy od rodzaju sensora. Czujnika płynu chłodzącego szukaj przy termostacie, głowicy lub króćcu wodnym, zewnętrznego w przedniej części auta albo lusterku, a kabinowego przy panelu klimatyzacji lub desce rozdzielczej.
Jeżeli nie masz pewności, zacznij od odczytu temperatury na zimnym silniku i kontroli instalacji. Taki krótki test często pozwala odróżnić uszkodzony czujnik od termostatu, przerwanego przewodu albo błędnie zamontowanego elementu, dzięki czemu nie wymienisz sprawnej części na chybił trafił.
